Marty Supreme: Ο σκηνοθέτης που θα δώσει Όσκαρ στον Τίμοθι Σαλαμέ μιλάει στο NEWS24/7

«Ήταν ο Timmy Supreme!», λέει ο Τζος Σάφντι καθώς μιλάμε μαζί του μέσω zoom για το ήδη πολυσυζητημένο Marty Supreme και το πώς συνέβη αυτή η συνεργασία του με τον Τίμοθι Σαλαμέ.

Έχοντας ήδη σκηνοθετήσει μερικές από τις αγωνιώδεις ταινίες του πρόσφατου αμερικάνικου σινεμά (Uncut Gems, Good Time) μαζί με τον αδερφό του, Μπένι, ο Τζος Σάφντι τώρα το γυρνάει στο σόλο και το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό. Το Marty Supreme ακολουθεί τις προσπάθειες ενός νεαρού άντρα στη Νέα Υόρκη των ‘50s όχι μόνο να ακολουθήσει το όνειρό του να γίνει παίχτης παγκόσμιας εμβέλειας στο πινγκ πονγκ – αλλά να γίνει, πολύ απλά, ο καλύτερος.

Ό,τι εμπόδιο κι αν του εμφανιστεί, ο Μάρτι το σμπαραλιάζει με ορμή και ελάχιστη έγνοια για τις συνέπειες – ή για τον οποιοδήποτε άνθρωπο γύρω του. Σταδιακά, οι επιλογές του και το φέρσιμό του έχουν συνέπειες που μαζεύονται και απειλούν να γκρεμίσουν το όνειρο. Αλλά αναρωτιέται η ταινία, εν μέσω αδρεναλίνης και διαρκώς κυνηγητών: τι ακριβώς ήταν εξαρχής το όνειρο αυτό;

Ο Σαλαμέ παίζει με φοβερή ορμή έναν hustler ήρωα που μοιάζει να βγήκε κατευθείαν από τα πιο βρώμικα όνειρα του αμερικάνικου σινεμά των δοξασμένων ‘70s, όμως το κλειδί της επιτυχίας του φιλμ βρίσκεται στο ότι δεν τον αντιμετωπίζει ως απεχθή αντι-ήρωα, αλλά ούτε και ως παραγνωρισμένη, «δύσκολη» ιδιοφυία. Ο Μάρτι, μέσα από το βλέμμα της ταινίας, είναι η ενσάρκωση μιας βαθιά αμερικάνικης μανίας, και με ειλικρίνεια (και περιέργεια) εξετάζεται ως κάτι τέτοιο.

Για τον ίδιο τον Σάφντι, ήταν κι ένας τρόπος να βουτήξει βαθιά μέσα του, να φέρει στην επιφάνεια εμμονές και όνειρα που τον γυρνάνε πίσω στην παιδική του ηλικία. Όταν τον ρωτάω γιατί τον συναρπάζουν οι ιστορίες με αυτούς τους εμμονικούς ήρωες (όπως ο Μάρτι, ή όπως ο καταραμένος Χάουαρντ του Άνταμ Σάντλερ στο φοβερό Uncut Gems) οι οποίοι κυνηγάνε δίχως ανάσα ένα άπιστο, αδύνατο όνειρο, ο Σάφντι κατευθείαν χαμογελά με υποψία άγχους και αρχίζει μια διήγηση για όταν ήταν παιδί.

Και για όταν ήταν νέος και πίστευε –δικά του λόγια αυτά– πως «όταν κάνω την πρώτη μου ταινία θα αυτοκτονήσω». Περιττώ να πω ότι πήγε βαθιά αυτή η συζήτηση. Αλλά και πως αυτά που είπε για την ψυχοσύνθεσή του, είναι απόλυτα συνεπή με τις ιστορίες που λέει και τους ήρωες που σκιαγραφεί.

Ήρωες όπως ο Μάρτι Μάουζερ, για τον οποίο ο Τίμοθι Σαλαμέ μόλις κέρδισε τη Χρυσή Σφαίρα ερμηνείας, και για τον οποίο αναμένεται ως αδιαφιλονίκητο αυτή τη στιγμή φαβορί, να φτάσει μέχρι και τα Όσκαρ και να κερδίσει το πρώτο του αγαλματίδιο. Τα λέγαμε από πέρσι πως αυτό θα συμβεί, και τώρα είμαστε πολύ κοντά.

Στο μεταξύ βέβαια το Marty Supreme έχει γίνει μεγάλη εμπορική επιτυχία για τα ανεξάρτητα δεδομένα – στην Αμερική ξεπέρασε σε εισπράξεις και το Μια Μάχη Μετά την Άλλη του Πολ Τόμας Άντερσον, και συνεχίζει. Θα είναι βέβαιο μελλοντικό σημείο αναφοράς, και γι’αυτό θέλαμε τόσο πολύ να μιλήσουμε με τον Σάφντι για αυτήν.

Για το πώς αποφάσισε πως ο Σαλαμέ είναι ο κατάλληλος για τον ρόλο, για το πώς δουλεύει τον ασταμάτητο, αγωνιώδη ρυθμό των ταινιών του, και για το πώς οι προσωπικές του εμπειρίες, φόβοι και όνειρα, τροφοδοτούν αυτές τις εφιαλτικά καθηλωτικές ιστορίες ασταμάτητου κυνηγητού.

Είναι πλέον γνωστή η αφοσίωση του Τίμοθι Σαλαμέ όταν μπαίνει σε ένα πρότζεκτ και όταν αγκαλιάζει έναν χαρακτήρα. Αλλά όταν γνωριστήκατε τόσα χρόνια πριν, δεν μπορούσες να το ξέρετε αυτό, δεν μπορούσες να προβλέψεις ότι θα περνούσε επτά χρόνια μαθαίνοντας πινγκ πονγκ. Τι ήταν αυτό που είδες σε εκείνον ώστε να ξέρεις ότι είναι ο άνθρωπος που θα παίξει τον Μάρτι;

Το 2017, όταν τον γνώρισα – και πριν από αυτό, το μόνο που τον είχα δει ήταν στο Interstellar – όταν τον συνάντησα, ήξερα ότι είναι κάποιος που δεσμεύεται ολοκληρωτικά σε αυτό που κάνει. Απλά… το ήξερα. Γνώρισα έναν άνθρωπο που έμοιαζε έτοιμος να βγει από το ίδιο του το δέρμα. Κάποιον έτοιμο να εκραγεί. Είχε μια υπέρτατη εικόνα για τον εαυτό του. Ήταν ο Timmy Supreme.

Είχε μέσα του μια ενέργεια ανθρώπου που πρέπει να αποδείξει κάτι, επειδή κανείς δεν πίστευε σε αυτόν. Και δούλευε γι’ αυτό από τότε που ήταν δέκα χρονών. Μεγάλωσε σε μια κοινότητα γεμάτη ηθοποιούς και καλλιτέχνες που πάλευαν, και το έβλεπε αυτό. Ήθελε να ξεπεράσει τα όρια. Ήθελε να αποδείξει στον κόσμο ποιος είναι. Και ήθελε να πάρει μαζί του όλους όσους πίστεψαν σε εκείνον.

Όταν συναντάς έναν τέτοιο άνθρωπο – και το είδα και στον εαυτό μου αυτό – ξέρεις ότι είναι διατεθειμένος να κάνει ό,τι χρειαστεί. Μετά άρχισα να τον παρακολουθώ. Τον είδα στο Call Me By Your Name. Τον είδα να πέφτει από την καρέκλα του σε μια συνέντευξη, κυριολεκτικά στο πάτωμα. Κι αυτό ήταν μια ωραία αντίφαση: μπορούσε να είναι αυτός ο σοβαρός τύπος, αλλά ταυτόχρονα και τόσο χαζοχαρούμενος.

Ήμουν δίπλα του όταν έπαιξε κιθάρα για μένα, μόλις είχε αρχίσει να μαθαίνει. Ήταν το 2019, όταν μου μιλούσε για πρώτη φορά για την ταινία του Μπομπ Ντίλαν. Δεν ήξερε να παίζει κιθάρα. Έπαιξε δύο συγχορδίες και άρχισε να τραγουδάει. Δεν θυμάμαι ποιο τραγούδι του Ντίλαν ήταν, κι εγώ είμαι τεράστιος φαν. Και σκέφτηκα: «Θεέ μου, αυτό θα είναι δύσκολο. Πώς θα παίξει αυτός ο τύπος τον Μπομπ Ντίλαν;»

Αλλά τον είδα να το παίρνει τρομερά σοβαρά. Και σχεδόν αμέσως αγόρασε ένα τραπέζι πινγκ πονγκ. Μου είπε: «Έλα σπίτι, θέλω να σου δείξω κάτι». Πήγα στο διαμέρισμά του και στο σαλόνι δεν υπήρχε κανένα έπιπλο – υπήρχε μόνο το τραπέζι. Και παίξαμε.

Υπήρχε μέσα του περηφάνια. Υπήρχε δέσμευση. Υπήρχε μια φλεγόμενη επιθυμία να γίνει ο Timmy Supreme. Και αυτό μου έδειξε ότι όχι μόνο μπορούσε να παίξει τον Μάρτι, αλλά ότι θα δεσμευόταν να γίνει ο Μάρτι με τον πιο αυθεντικό τρόπο.

Οι ταινίες σου έχουν έναν καταιγιστικό ρυθμό. Πώς τις σχεδιάζεις και πώς επηρεάζονται τα πάντα τριγύρω από αυτή την κατεύθυνση;

Ο ρυθμός δεν προκύπτει από γρήγορο μοντάζ. Προκύπτει από τα σενάρια. Από την αίσθηση του επείγοντος. Κάποιες σκηνές παίρνουν τον χρόνο τους. Αλλά όταν το όνειρο γίνεται εφιάλτης, τότε όλα κινούνται γρήγορα. Έτσι λειτουργούν οι εφιάλτες.

Στο σετ, περιβάλλω τους ηθοποιούς με έντονη διέγερση. Διάλεξα προσωπικά και τους 4.000 κομπάρσους. Έκανα την ενδυματολόγο να σχεδιάσει τον καθένα ξεχωριστά. Όλοι είναι μέρος αυτού του κόσμου. Αν κάποιος θέλει να μιλήσει στη σκηνή, του λέω: μίλα. Αυτό δημιουργεί χάος, αλλά και ενέργεια.

Όταν όλοι έχουν άποψη, πρέπει να είμαι απόλυτα συγκεντρωμένος. Πιστεύω στην υποκειμενικότητα. Θέλω να ξέρω πού βρίσκεται ο καθένας μέσα στη σκηνή, τι ταινία ζει ο ίδιος. Αυτή η εμμονή περνάει τελικά στην ταινία.

Μιλώντας για εμμονή. Στις ταινίες σου, και σε αυτή και στις προηγούμενες, φαίνεται να σε ελκύουν χαρακτήρες που κυνηγούν με εμμονή κάτι σχεδόν αδύνατο. Τι είναι αυτό που σε τραβά σε αυτή την ιδέα και πώς νιώθεις ότι εξελίσσεται εδώ;

Όταν ήμουν παιδί, ήμουν εμμονικός με το να φτιάχνω ιστορίες και να προσπαθώ να πείσω τον πατέρα μου ότι ήταν αληθινές. Και κατάλαβα ότι ο μόνος τρόπος να τον πείσω ήταν να προσθέτω όλο και περισσότερες λεπτομέρειες. Το χρώμα του πουκαμίσου κάποιου. Τι έκανε αυτός ο άνθρωπος δίπλα του. Και όσο πρόσθετα λεπτομέρειες, τόσο πιο εμμονικός γινόμουν. Και τότε πίστευε την ιστορία, γιατί πώς αλλιώς θα μπορούσα να τα έχω επινοήσει όλα αυτά;

Αυτό, νομίζω, ήταν η αρχή της κινηματογραφικής μου διαδικασίας. Αγάπησα τις ταινίες. Και όταν ήμουν έφηβος, είχα αυτή την ιδέα ότι θα κάνω μια μεγάλου μήκους ταινία. Και είπα στη φίλη μου τότε, τη Βαλεντίνα: «Όταν κάνω την πρώτη μου ταινία, θα αυτοκτονήσω. Γιατί αυτό είναι. Αυτό είναι το μόνο που μετράει».

Όταν τελείωσε η πρώτη μου ταινία, μου έστειλε μήνυμα: «Απλώς τσεκάρω, να δω αν είσαι καλά». Και το τρελό είναι ότι δεν ήταν ποτέ αρκετό. Κάποιος μου αγόρασε ένα πούρο και ένα μπουκάλι σαμπάνια και μου είπε «επειδή έκανες την πρώτη σου ταινία». Και είπα: «Α, θα το κρατήσω για όταν θα έχει πραγματικά σημασία».

Είχα την ιδέα για το Uncut Gems. Μου πήρε δέκα χρόνια. Κανείς δεν πίστευε σε αυτό. Ήταν σαν τον πατέρα μου και τους φίλους του που δεν πίστευαν καμία ιστορία μου. Έπρεπε εγώ να πιστέψω εμμονικά, γιατί αν σταματούσα να πιστεύω, το όνειρο θα πέθαινε.

Πιστεύω ότι τα όνειρα είναι ληστείες απέναντι στη μοίρα. Είναι μια προσπάθεια να ελέγξεις τη μοίρα σου και να τη στραγγαλίσεις και να της πεις: «Εγώ σου λέω τι θα γίνω». Αν το αφήσεις για ένα δευτερόλεπτο, σου ξεφεύγει.

Δεν είμαι ειρωνικός άνθρωπος. Δεν πιστεύω στην έννοια του «αντι-ήρωα». Τη βρίσκω ειρωνική και συγκαταβατική. Πιστεύω στο πάθος. Ακόμα και οι πιο απεχθείς χαρακτήρες έχουν κάτι ανθρώπινο. Αλλιώς δεν θα ήταν άνθρωποι.

Όταν τελείωσα το Uncut Gems, μετά από δέκα χρόνια, και βγήκε στις αίθουσες – μια εβδομάδα πριν την πανδημία – σε ένα Q&A με ρώτησαν: «Τι ακολουθεί μετά;» Και άρχισα να κλαίω. Είπα: «Δεν ξέρω». Είπα ότι δεν θέλω να κάνω άλλες ταινίες. Ένιωθα κενός. Το όνειρο δεν ήταν το να φτάσεις εκεί. Ήταν το να έχεις λόγο να ξυπνάς κάθε πρωί.

Και τότε, μέσα σε μια εβδομάδα, παντρεύτηκα τη γυναίκα μου, τη μεγαλύτερη υποστηρίκτριά μου. Μετά ήρθε η πρώτη μας κόρη. Μετά η δεύτερη. Ένα όνειρο έπρεπε να τελειώσει για να ξεκινήσει ένα άλλο.

Υπάρχουν ομοιότητες ανάμεσα στον Χάουαρντ του Uncut Gems και τον Μάρτι του Marty Supreme;

Η βασική διαφορά είναι η ηλικία. Η νεότητα δεν καταλαβαίνει τις συνέπειες. Τα όνειρα όταν είσαι νέος είναι απόπειρες ελέγχου της μοίρας. Ο Χάουαρντ είναι εθισμένος. Ο Μάρτι όχι. Ο Χάουαρντ προσπαθεί απλώς να μη μηδενιστεί. Ο Μάρτι προσπαθεί να γίνει σπουδαίος.

Τα όνειρα προκαλούν αλλαγή. Οι εθισμοί όχι. Ο Χάουαρντ δεν αλλάζει ποτέ. Το Marty Supreme είναι μια ιστορία αλλαγής.

Πηγή: www.news247.gr