Από τον Σάχη στους μουλάδες: Η διαρκής τραγωδία μιας χώρας…

Όσα γίνονται εσχάτως στο Ιράν κάνουν ξανά επίκαιρο το ερώτημα: πώς γίνεται μια πλούσια χώρα να μετεωρίζεται επί σχεδόν οκτώ δεκαετίες μεταξύ βασιλιάδων και μουλάδων και να μη μπορεί να βρει ένα δρόμο ηρεμίας, ανάπτυξης, στοιχειώδους ελευθερίας και ευημερίας για το λαό της;

Θυμάμαι σαν τώρα εκείνες τις φλογισμένες μέρες του 1979, όταν ανατράπηκε ο διεφθαρμένος και ξενοκίνητος Σάχης από την ισλαμική «επανάσταση». Με τη φωτογραφία του ρασοφόρου και γενειοφόρου Χομεϊνί να έχει πλημμυρίσει όλα τα μέσα ενημέρωσης της Δύσης.

Η λέξη «επανάσταση» ήταν πολύ της μόδας. Η τότε λαϊκή εξέγερση είχε τέτοια χαρακτηριστικά. Ένα καταπιεστικό, διεφθαρμένο και ξενοκίνητο καθεστώς, του μονάρχη Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί, έπεφτε. Και όπως γίνεται πάντα όταν πέφτουν τέτοια καθεστώτα, οι καταπιεσμένοι λαοί πανηγυρίζουν. Και μαζί τους οι πολίτες του ελεύθερου κόσμου. Έτσι έγινε και τότε.

Οι ενστάσεις για το τι θα διαδεχόταν το καθεστώς του Σάχη μοιραία περνούσαν σε δεύτερη μοίρα. Αλλά δεν εξαφανίζονταν. Κάθε δεύτερη λέξη του επικεφαλής της «επανάστασης» ήταν ο «θεός».

Με το θράσος της νεανικής αφέλειας ρωτούσα παλιότερους συναδέλφους μου: «Κάνουν οι παπάδες επαναστάσεις;». Η συνήθης απάντηση ήταν: «Αυτό που προέχει τώρα είναι να φύγει ο Σάχης». Αλλά κάποιοι, οι οποίοι έβλεπαν πού (θα) πάει το πράγμα, προειδοποιούσαν: «Ο θεός να βάλει το χέρι του». Εννοούσαν το θεό της πολιτικής και όχι τον (όποιον) άλλο θεό, που οι παρεμβάσεις του στην πολιτική μόνο δεινά φέρνει.

Οι εξελίξεις, δυστυχώς, τους επιβεβαίωσαν. Το καταπιεστικό καθεστώς του Σάχη έπεσε, αλλά η καταπίεση δεν έφυγε μαζί του. Ένα άλλο καθεστώς κυριάρχησε, η «Ισλαμική Δημοκρατία», μακριά από οποιαδήποτε έννοια δημοκρατικού(έστω) καθεστώτος, όπως το εννοούμε εμείς εδώ στη Δύση.

Η καταπίεση ήταν τώρα «του θεού». Και μπορεί να ήταν χειρότερη από πριν. Κάθε «παρέκκλιση» απαγορεύεται και η τιμωρία είναι σκληρή. Η θέση των γυναικών , όπως σε όλα τα θεοκρατικά καθεστώτα, έγινε ανυπόφορη.

Θυμάμαι ακόμη πόσο μεγάλη εντύπωση είχε προκαλέσει, στα τέλη της δεκαετίας του ‘90, η θαρραλέα-και πολύ συμβολική- άρνηση της Βάσως Παπανδρέου, υπουργού της κυβέρνησης Σημίτη, να φορέσει μαντήλα κατά την επίσκεψή της στο Ιράν(περιορίστηκε σε ένα καπέλο). Πρωτοφανής ενέργεια για γυναίκα. Το καθεστώς το δέχτηκε, κατά αυστηρή εξαίρεση, γιατί είχε ανάγκη από τέτοια άλλοθι.

Πέρασαν δεκαετίες από την πολιτική «αλλαγή» στο Ιράν, αλλά η «αλλαγή» αυτή ήταν μόνο ως προς τη φύση του καταπιεστικού καθεστώτος. Την καταπίεση του Σάχη διαδέχτηκε η καταπίεση της σκληρής θεοκρατίας των Αγιατολάχ. Οι κατά καιρούς εξεγέρσεις- το Ιράν έχει μεγάλα ποσοστά νεανικού πληθυσμού, που είναι φυσικό να θέλουν να ξεφύγουν από μια τέτοια καταπιεσμένη ζωή- πνίγηκαν στο αίμα.

Κάτι τέτοιο φαίνεται ότι γίνεται και τώρα, με αφορμή την αύξηση του κόστους ζωής. Φυσικά, υπάρχουν και φωνές εξεγερμένων υπέρ της επιστροφής γιού εξόριστου στις ΗΠΑ γιου του παλιού Σάχη, γεγονός που εκμεταλλεύεται το καθεστώς για να χαρακτηρίσει την εξέγερση «ξενοκίνητη». Δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς, όλα τα καταπιεστικά καθεστώτα τα ίδια λένε.

Δεν ξέρουμε πώς εξελιχθούν τα γεγονότα και ποια κατάληξη θα έχουν. Άλλωστε, χώρες με αυτή τη δομή και ανάλογες παραδόσεις δεν μοιάζουν με τις δικές μας, της Δύσης, για να μπορούμε να τις φέρνουμε στα δικά μας μέτρα κάνοντας συγκρίσεις.

Από το καταπιεστικό καθεστώς του Σάχη, που διήρκεσε σχεδόν τρεις δεκαετίες(1953-1979), η πολύπαθη χώρα πέρασε στην καταπίεση των μουλάδων, που διαρκεί πάνω τέσσερις δεκαετίες. Και θα είναι άλλη μια οπισθοδρόμηση και συνέχιση της τραγωδίας της, αν πέσουν οι μουλάδες και επανέλθει- κληρονομικώ, ίσως και τραμπικώ, δικαίω- η μοναρχία απλώς με άλλο Σάχη πλέον, τον υιό του παλαιού.

Εδώ είναι που τελειώνει κάθε λογική και δεν απομένει παρά να αναφωνήσουμε: «Θεέ, της πολιτικής, βάλε το χέρι σου». Και βοήθα τους ανθρώπους εκεί να δουν καλύτερες μέρες, μακριά από μουλάδες και βασιλιάδες…

Πηγή: www.news247.gr