Ευλογιά: Η μαζική θανάτωση ζώων δεν πέτυχε – Γιατί δεν έγινε εμβολιασμός

H επιδημία της ευλογιάς έχει στοιχίσει μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τους υπολογισμούς, περίπου 500.000 ζώα. Πρόκειται για έναν πολύ μεγάλο αριθμό που αντιστοιχεί σε ένα αρκετά υπολογίσιμο ποσοστό του ζωικού κεφαλαίου στη χώρα.

Όμως, αν και οι θανατώσεις ζώων συνεχίζεται που χρειάζεται, η κυβέρνηση εξακολουθεί να μην προκρίνει τη λύση του εμβολιασμού τους προκαλώντας απορίες στους επιστημονικούς κύκλους και οργή στις τάξεις των κτηνοτρόφων.

“Τι θα γίνει αν η επιδημία φουντώσει πάλι την άνοιξη; Είναι μία πιθανότητα που υπάρχει πάνω στο τραπέζι. Θα χάσουμε και άλλα ζώα; Και πόσα;” αναρωτιέται κτηνοτρόφος της Θεσσαλίας με τον οποίο συνομίλησε το Magazine.

Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρουν κτηνίατροι από όλη τη χώρα, η μέθοδος του stamping out (μαζικής θανάτωσης των ζώων) έχει φτάσει στα όρια της. Κατά άλλους η μέθοδος αυτή απλά απέτυχε και πρέπει να σταματήσει να εφαρμόζεται.

Το stamping out εφαρμόζεται συνήθως για να επιτευχθεί γρήγορη διακοπή της μετάδοσης, στην εξάλειψη της εστίας μόλυνσης και στην προστασία της ζωικής παραγωγής. Ουσιαστικά, αν θέλουμε να μιλήσουμε τη γλώσσα της αλήθειας, ουδείς από τους παραπάνω στόχους επιτεύχθηκε.

Και όμως. Στην τράπεζα εμβολίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει διαθέσιμο το εμβόλιο. “Οι υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ενωσης μας είχαν προσφέρει 500.000 εμβόλια δωρεάν. Δεν τα πήραμε ποτέ” υπογραμμίζει καλά ενημερωμένη επιστημονική πηγή στο NEWS 24/7.

Η απόφαση να μην χρησιμοποιηθούν εμβόλια (που δεν είναι εγκεκριμένα από την ΕΕ), αν και υπήρχαν χιλιάδες διαθέσιμα (και δωρεάν), προκαλεί σίγουρα ερωτηματικά γιατί δείχνει να έχει (και) πολιτικά κίνητρα. Δεν λείπει πάντως η επιστημονική επικάλυψη. “Επιμένουν στη μέθοδο της μαζικής θανάτωσης γιατί ο εμβολιασμός είναι πιθανό να μειώσει την αποδοτικότητα των ζώων σε γάλα” είναι ένα επιχείρημα που ακούγεται συχνά στο δημόσιο διάλογο.

Για τον εμβολιασμό πρέπει να αναφερθεί επίσης και το εξής: Για να πραγματοποιηθεί και να είναι επιτυχημένος χρειάζονται πόροι, ανθρώπινοι και φυσικά οικονομικοί. Για ποιο λόγο; Διότι θα έπρεπε να υπάρχει αυξημένη παρακολούθηση, συχνή παρουσία κτηνιάτρων στις μονάδες για τη λήψη δειγμάτων και πολλά άλλα. Το κόστος για όλα αυτά δεν είναι προφανώς απαγορευτικό, ωστόσο υφίσταται και πρέπει να καλυφθεί από το κράτος.

Το εμβόλιο κατά της ευλογιάς είναι “ζωντανό” (live attenuated) και σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία μειώνει σημαντικά τη νοσηρότητα, τη θνησιμότητα και την ένταση της κλινικής εικόνας. Αν χορηγηθεί σωστά και σε ζώα που δεν έχουν ακόμη νοσήσει, η αποτελεσματικότητά του είναι πολύ μεγάλη. Προφανώς η χορήγησή του (κυρίως η έγκαιρη, σε ζώα υγιή) θα βελτίωνε την κατάσταση.

Η αλήθεια είναι βέβαια ότι η χορήγηση σε ζώα που έχουν ήδη ασθενήσει μπορεί να μείωνε τις αποδόσεις των ζώων (έχει παρατηρηθεί αυτό κλινικά) αλλά αυτό το γεγονός ως λόγος για τη μη διενέργεια εμβολιασμού δεν είναι δυνατόν να σταθεί σύμφωνα με τη λογική.

Όπως προκύπτει, μάλλον σταθμίσαμε με λάθος τρόπο την κατάσταση. Η πρώτη στρατηγική που εφαρμόζεται είναι προφανώς αυτής της μαζικής θανάτωσης. Εχει αρκετές πιθανότητες επιτυχίας. Πρόσφατα εφαρμόστηκε στη Ρουμανία για την επιδημία της ευλογιάς και οι στόχοι της χώρας επιτεύχθησαν. Η Ρουμανία κατέγραψε επιδημία ευλογιάς αιγοπροβάτων σε δύο περιοχές, γεγονός για το οποίο ενημέρωσε άμεσα τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες.

Η δεύτερη στρατηγική, αν αυτή της μαζικής θανάτωσης δεν πετύχει, είναι ο εμβολιασμός υπό την επίβλεψη της κτηνιατρικής υπηρεσίας. Στην Ελλάδα έχει συμβεί. Το 1988, σε τοπικό επίπεδο, στον Εβρο η κτηνιατρική υπηρεσία διενέργησε μαζικούς εμβολιασμούς των ζώων με θετικά αποτελέσματα.

“Τότε όμως” όπως μάς αναφέρει επιστημονική πηγή “οι κατά τόπους κτηνιατρικές υπηρεσίες είχαν προσωπικό και πόρους. Μετά τα μνημόνια όμως αποδεκατίστηκαν, κυρίως από προσωπικό”. Το 1988 επίσης ο εμβολιασμός έγινε με εμβόλιο που είχε δημιουργηθεί από την ίδια την υπηρεσία γιατί υπήρχε η σχετική δυνατότητα. Τώρα δεν υπάρχει.

Η αλήθεια είναι βέβαια ότι εφόσον θέλουμε να έχουμε πρωτογενή παραγωγή γενικότερα και κτηνοτροφία ειδικότερα, οι επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό, ακόμα και από την πλευρά του κράτους, είναι ένας από τους βασικούς όρους που πρέπει να ικανοποιηθούν.

Άλλες χώρες, με τον ίδιο ή και μικρότερο πληθυσμό από την Ελλάδα, δείχνουν το δρόμο. Η Ολλανδία όχι μόνο προστατεύει την εγχώρια παραγωγή προϊόντων από την κτηνοτροφία της αλλά επενδύει σε μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας και προσανατολίζεται στην εξωστρέφεια με μαζικές εξαγωγές.

“Οι σοβαρές χώρες” μάς λέει εν κατακλείδι ο συνομιλητής μας “ενδιαφέρονται για τη διατροφική τους επάρκεια. Η διατροφική επάρκεια διασφαλίζεται δίνοντας τη δυνατότητα στην εγχώρια παραγωγή να ανθίσει ή έστω να παραμείνει ακμαία και ζωντανή. Η Ελλάδα δεν δείχνει διατεθειμένη να πορευτεί σ’ αυτό το δρόμο”.

Η κυβέρνηση επιμένει αλλά δεν πείθει

Σε πολιτικό επίπεδο, το ζήτημα, φλέγον όπως είναι κατανοητό, απασχόλησε την Πέμπτη διευρυμένη κυβερνητική σύσκεψη στο Μαξίμου υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού.

Κυβερνητικές πηγές τόνιζαν ότι το θέμα παρακολουθείται στενά από την κυβέρνηση και το αρμόδιο υπουργείο και θα υπάρξει νεότερη ενημέρωση στα επόμενα 24ωρα.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε μάλιστα ότι “μία μέθοδος παραπλάνησης της κοινής γνώμης όπως με τα ξυλόλια, είναι μοτίβο και για κάποιους συναδέλφους σας και κοινή πρακτική για κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης” και εν συνεχεία επικαλέστηκε την απάντηση του αρμόδιου Επιτρόπου Γεωργίας, Κριστόφ Χάνσεν, λέγοντας ότι “δικαιώνει όσα λέμε για τη δήθεν κατηγορία ότι αρνηθήκαμε τον εμβολιασμό. Είναι ξεκάθαρη επιβεβαίωση ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο στην Ευρώπη”.

Η κυβέρνηση επιγραμματικά επιμένει σε δύο βασικά επιχειρήματα:

1ον ότι σε περίπτωση εμβολιασμού η Ελλάδα θα έχανε το καθεστώς της “ελεύθερης χώρας” για την ανάκτηση του οποίου απαιτούνται πολλά χρόνια και θα έχει επιπτώσεις σε μεγάλες αγορές χωρών όπως η Αυστραλία, ο Καναδάς κλπ. Επιπλέον, θα επηρέαζε και τις εξαγωγές της Φέτας, που σήμερα φτάνουν το 1 δισ. ευρώ ετησίως.

2ον ότι εμβολιασμός δεν θα σταματήσει τις θανατώσεις και αυτό γιατί μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επιστημονική μέθοδος που διαχωρίζει τα θετικά ζώα από τα εμβολιασμένα, είχε αναφέρει κατά το παρελθόν ο πρόεδρος της ΕΕΕΔΕΕ και Πρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Χαράλαμπος Μπιλλίνης. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα τα εμβολιασμένα ζώα που εμφανίζουν συμπτώματα, να θεωρούνται θετικά και να οδηγούνται προς σφαγή.

Οι πηγές του NEWS 24/7 όμως αποδομούν αυτήν την επιχειρηματολογία. Σε ένα από τα τρία εμβόλια που έχει στη διάθεσή της η ΕΕ, σαφώς και μπορεί να γίνει διαχωρισμός των θετικών ζώων με τα εμβολιασμένα με τεστ pcr, ωστόσο θα απαιτούσε αρκετά χρήματα και επενδύσεις, όπως έχουμε αναφέρει και πιο πάνω, σε υποδομές και προσωπικό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πράγματι δεν αναγνωρίζει εμβόλια από το 1993 αφού αυτό απαγορεύεται λόγω του καθεστώτος απαλλαγής. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι από τις αρχές της ενοποίησης της κοινής αγοράς για τα ζώα και τα ζωικά προϊόντα στη δεκαετία του 1990, η ΕΕ άρχισε να καθιερώνει ολοκληρωμένο σύστημα κανόνων για την επιτήρηση, την εξάλειψη και την επίσημη αναγνώριση της απαλλαγής από συγκεκριμένες ασθένειες, ώστε να εξασφαλίζει υγειονομικές εγγυήσεις στους εμπορικούς διαδρόμους εντός της ΕΕ. Αυτή η προσέγγιση αργότερα ενσωματώθηκε και εκμοντερνίστηκε στον Κανονισμό (EU) 2016/429 («Animal Health Law»), που αποτελεί το σημερινό ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα προγράμματα επιτήρησης, εξάλειψης και καθεστώτα απαλλαγής από νόσο.

Τίποτα από τα παραπάνω δεν εμποδίζει χώρα-μέλος να κάνει χρήση του εμβολιασμού εφόσον παραστεί ανάγκη. Η Ενωση, άλλωστε, όπως επίσης προαναφέραμε, διατηρεί ενωσιακή τράπεζα εμβολίων (vaccine bank) που περιλαμβάνει αποθέματα για τη νόσο της ευλογιάς των αιγοπροβάτων και σημαντικό μέρος της λειτουργίας αυτής της τράπεζας είναι να υποστηρίζει τα κράτη-μέλη σε περίπτωση ανάγκης.

Ακόμα και αν ισχύει το ενδεχόμενο ότι μπορούν, παροδικά, να επηρεαστούν οι εξαγωγές σε συγκεκριμένα προϊόντα, αυτό που πρέπει να προέχει είναι η διατήρηση του ζωικού κεφαλαίου της χώρας, να υπάρχουν δηλαδή ζώα. Όπως προκύπτει, τα όποια μέτρα, στην αρχή της επιδημίας, δεν εφαρμόστηκαν σωστά, γι’ αυτό και παρατηρήθηκε αυτή η έξαρση.

Το επαναλαμβάνουμε: Για να γίνει εμβολιασμός πρέπει να υπάρχει πολιτική βούληση και εκφρασμένη πρόθεση για χρηματοδότηση συγκεκριμένων επενδύσεων. Με διαλυμένες τις κτηνιατρικές υποδομές της χώρας είναι πάντως απορίας άξιον γιατί στην επιτροπή που έχει οριστεί για την παρακολούθηση του προβλήματος δεν συμπεριλαμβάνεται κανείς επιδημιολόγος κτηνίατρος.

Πηγή: www.news247.gr