Ποιες είναι οι συχνότερες απάτες σε βάρος ηλικιωμένων

Τα τηλεφωνήματα αγνώστων που ζητούν από ηλικιωμένους χρήματα με το πρόσχημα δήθεν ατυχήματος συγγενικού τους προσώπου, οι προσπάθειες επιτήδειων να μπουν στα σπίτια ανθρώπων της τρίτης ηλικίας προσποιούμενοι μέλη συνεργείων εταιρειών ρεύματος ή ύδρευσης αλλά και οι κλοπές στο δρόμο είναι οι συχνότερες απάτες που καταγράφονται σε βάρος ηλικιωμένων. Τις απάτες αυτές επισημαίνει και παρακολουθεί σωματείο που δημιουργήθηκε στη Θεσσαλονίκη με την επωνυμία «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας» και τον διακριτικό τίτλο «Πνοή ζωής», σε μια προσπάθεια υποστήριξης των ανθρώπων της τρίτης ηλικίας ώστε να ζουν με αξιοπρέπεια, σεβασμό, ασφάλεια, υγεία, συμμετοχή και χαρά.

Μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο Πρόεδρος του Σωματείου Νικόλαος Μήττας σχολιάζει ότι τα πιο συχνά περιστατικά είναι εκείνα που αφορούν τηλεφωνήματα από ανθρώπους που ισχυρίζονται ότι τα παιδιά των υποψήφιων θυμάτων βρίσκονται τραυματισμένα σε κάποιο νοσοκομείο». Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, όπως λέει, «εμφανίζονται κάποια άτομα που δηλώνουν μέλη συνεργείων από εταιρείες παροχής ρεύματος ή ύδρευσης. Κάποια στιγμή και ενώ μιλούν για τεχνικά θέματα, ζητούν να λίγο νερό και στο χρονικό διάστημα που ο ηλικιωμένος πηγαίνει να τους το φέρει, παρακολουθούν τα ανοίγματα του σπιτιού. Σε δεύτερο χρόνο επανέρχονται και όταν διαπιστώσουν ότι οι ιδιοκτήτες του σπιτιού λείπουν, παραβιάζουν τις εισόδους και κλέβουν ό,τι πολύτιμο μπορεί να υπάρχει σε μια κατοικία». Δεν είναι, άλλωστε, λίγες και οι κλοπές που γίνονται την ώρα που ηλικιωμένοι περπατούν αμέριμνοι στο δρόμο και τους αγκαλιάζει κάποιο άγνωστο πρόσωπο που δηλώνει ανηψιός ή ανηψιά. «Το θύμα ξαφνιάζεται και μέχρι να αντιληφθεί ποιος είναι αυτός που το αγκάλιασε, ο δράστης έχει ήδη αφαιρέσει κάποιο κόσμημα ή ρολόι» συμπληρώνει ο κ. Μήττας.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του «Κέντρου Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας», «οι απάτες, ειδικά οι τηλεφωνικές και οι ηλεκτρονικές, συνεχίζουν να εξελίσσονται και να στοχεύουν συχνά τους ηλικιωμένους. Δεν πρόκειται για αφέλεια των θυμάτων. Πρόκειται για καλοστημένα σενάρια, πίεση χρόνου και χειρισμό του φόβου και της αγωνίας. Γι’ αυτό η επαγρύπνηση είναι η πιο πρακτική ασπίδα — για τους ίδιους τους ηλικιωμένους, αλλά και για τους φροντιστές και τις οικογένειές τους».

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι υπόθεση στη Μυτιλήνη, που δημοσιοποιήθηκε στις 7 Ιανουαρίου 2026. Άγνωστοι τηλεφώνησαν σε ηλικιωμένη, προσποιούμενοι γιατρό και συγγενικό της πρόσωπο, με πρόσχημα επείγουσα χειρουργική επέμβαση. Μέσα σε λίγη ώρα, την έπεισαν να παραδώσει 10.000 ευρώ σε γυναίκα που πήγε στο σπίτι της. Η αστυνομική έρευνα οδήγησε στην ταυτοποίηση εμπλεκόμενου προσώπου και στη σχηματισμό δικογραφίας. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 8 Ιανουαρίου 2026, καταγράφηκε απόπειρα απάτης στην περιοχή της Ελασσόνας, όπου οι αρχές επενέβησαν σε προκαθορισμένη συνάντηση για παράδοση χρημάτων και κοσμημάτων και ακινητοποίησαν υπόπτους. Τέτοιες υποθέσεις δείχνουν ότι οι δράστες δουλεύουν οργανωμένα, με ρόλους και εισπράκτορες, και επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη στιγμή που το θύμα είναι ταραγμένο.

Παράλληλα το σωματείο επισημαίνει ότι η τεχνολογία δίνει στους απατεώνες νέα εργαλεία. Στις 8 Ιανουαρίου 2026, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ρεπορτάζ ανέδειξε το φαινόμενο του Caller ID Spoofing,(Πλαστογράφηση αναγνώρισης καλούντος), όπου αλλοιώνεται ο αριθμός που εμφανίζεται στην οθόνη ώστε να μοιάζει με τράπεζα ή δημόσια υπηρεσία, με στόχο να αποσπάσουν κωδικούς, PIN ή στοιχεία κάρτας. Οι τράπεζες και οι αρμόδιοι φορείς προχωρούν σε μέτρα φραγής για να περιοριστεί το πρόβλημα, όμως το κρίσιμο κομμάτι παραμένει η ενημέρωση των πολιτών.

Το «Κέντρο Μελέτης Προβλημάτων και Αλληλεγγύης της 3ης Ηλικίας» συνιστά στους ηλικιωμένους να αγνοούν ύποπτες κλήσεις και να μην συνεχίζουν τη συζήτηση όταν ακούν τις λέξεις ή φράσεις “επείγον”, “μην το πείτε σε κανέναν”, “στείλτε χρήματα τώρα”. Επίσης τους καλεί να μην δίνουν ποτέ χρήματα, κοσμήματα ή κωδικούς καθώς καμία τράπεζα και καμία υπηρεσία δεν ζητά PIN ή κωδικούς πρόσβασης τηλεφωνικά. Επισημαίνει πως θα πρέπει να επικοινωνούν με τους οικείους τους στους γνωστούς τους αριθμούς και όχι από τον αριθμό που φαίνεται στην κλήση και προτείνει να ορίσουν με τους συγγενείς τους έναν οικογενειακό κωδικό, μια απλή λέξη- κλειδί που γνωρίζει μόνο η οικογένεια και μπορεί να “σπάσει” το σενάριο της απάτης. Σε κάθε περίπτωση, σε οποιαδήποτε αμφιβολία μπορεί κανείς να ενημερώνει άμεσα τις αρχές. Συνιστάται, τέλος, καλή προετοιμασία και ψυχραιμία.

Εκτός όμως από τις απάτες, ο κ. Μήττας δηλώνει στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ότι τα προβλήματα της τρίτης ηλικίας είναι πολλά και σε αυτά περιλαμβάνονται η μοναξιά, η κακοποίηση όχι μόνο σε ιδρύματα αλλά και μέσα στα ίδια τους τα σπίτια, η δυσκολία πρόσβασης στην ενημέρωση λόγω των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι με τις νέες τεχνολογίες και τα προβλήματα που έχουν στη χρήση ακόμη και των κινητών τηλεφώνων αλλά και των μηχανημάτων ΑΤΜ για τις αναλήψεις μετρητών και άλλες τραπεζικές συναλλαγές. «Ακόμη και η κατάργηση των χάρτινων εισιτηρίων για τις συγκοινωνίες δημιουργεί πρόβλημα καθώς όσοι δεν έχουν την προσωποποιημένη κάρτα δεν ξέρουν τι να κάνουν» προσθέτει.

Σύμφωνα με τον κ. Μήττα οι συζητήσεις για τη δημιουργία του Σωματείου ξεκίνησαν το Νοέμβριο του 2024 με επιδίωξη την διεκδίκηση των δικαιωμάτων της τρίτης ηλικίας. Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα δικαιώματα σε επαρκές βιοτικό επίπεδο, υγεία και κοινωνική προστασία, κοινωνική ασφάλιση, αυτονομία, αξιοπρέπεια, κοινωνική ένταξη και πρόσβαση σε πόρους, προστασία των ηλικιωμένων με αναπηρίες, προστασία από εργασιακή εκμετάλλευση, συνταξιοδοτικά δικαιώματα, κοινωνική αλληλεγγύη, κοινωνική πρόνοια, υποστήριξη για την ψυχική υγεία των ηλικιωμένων, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για χαμηλοσυνταξιούχους και προστασία από καταχρηστικές πρακτικές και οικονομική εκμετάλλευση. Το σωματείο τελικά δημιουργήθηκε τον Αύγουστο του 2025, αυτή τη στιγμή αριθμεί 55 μέλη, τα οποία αυξάνονται σταδιακά ενώ παράλληλα δρομολογούνται οι επόμενες ενέργειες της «Πνοής ζωής». «Αποφασίσαμε ότι πρέπει να διεκδικήσουμε τα δικαιώματα της τρίτης ηλικίας που είναι πολλά. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι οι ηλικιωμένοι άνθρωποι είναι το 32 % του ελληνικού πληθυσμού» υπογραμμίζει με νόημα ο κ. Μήττας.

Πηγή: www.news.gr