Nομοσχέδιο για την Άμυνα: Οι αντιρρησίες συνείδησης ως πολίτες β’ κατηγορίας

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Άμυνας “Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή” είναι τόσο “φιλοπόλεμο” όσο ακούγεται.

Φιλοδοξεί να περάσει το μήνυμα στην ελληνική κοινωνία ότι σε μία νέα εποχή στρατικοποίησης, πολύ μεγάλων εξοπλισμών και απειλών πολέμου οι πολίτες θα πρέπει να είναι πολύ περισσότερο συνειδητοποιημένοι σε ζητήματα που αφορούν την (υποχρεωτική) στρατιωτική θητεία. Με άλλα λόγια οφείλουν να είναι πρόθυμοι να γίνουν κρέας για τα κανόνια (γιατί περί αυτού πρόκειται). 

Με μαθηματική ακρίβεια αυτή η συνθήκη φέρνει σε πολύ πιο δυσχερή θέση τους αντιρρησίες συνείδησης, όσους δηλαδή δεν επιθυμούν, για λόγους συνείδησης, να υπηρετήσουν τη θητεία τους.

Το νέο νομοσχέδιο κάνει το σχετικό πλαίσιο ακόμα πιο παράλογα αυστηρό σε σημείο που να αγνοεί καταδικαστικές, κατά της Ελλάδας, αποφάσεις από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια.

Οπως χαρακτηριστικά τονίζει ο Σύνδεσμος Αντιρρησίων Συνείδησης, “το νομοσχέδιο αποτυγχάνει για μία ακόμη φορά να εναρμονίσει το εγχώριο νομοθετικό πλαίσιο με το διεθνές δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα για τους αντιρρησίες συνείδησης, αποτυγχάνει να τερματίσει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα, με κίνδυνο να συνεχιστούν οι καταδίκες της Ελλάδας από διεθνή δικαστήρια και όργανα – και ενώ ακόμα δεν έχει εφαρμοστεί η απόφαση της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην υπόθεση Πετρομελίδης κατά Ελλάδας”.

Επίσης, πάντα σύμφωνα με το Σύνδεσμο, “καθώς εκκρεμεί προσφυγή του Ευρωπαϊκού Γραφείου για την Αντίρρηση Συνείδησης (EBCO) στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων (ECSR) του Συμβουλίου της Ευρώπης, το νομοσχέδιο αποτυγχάνει να εφαρμόσει τις διαχρονικές αλλά και πρόσφατες συστάσεις των διεθνών φορέων ανθρωπίνων δικαιωμάτων (του ΟΗΕ, του Συμβουλίου της Ευρώπης κ.λπ.).7

Μεταξύ άλλων, διαιωνίζονται οι σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης που έχει επισημάνει η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ ως προς τα εξής:

(α) εναλλακτική υπηρεσία που είναι τιμωρητική και συνιστά διάκριση, συμπεριλαμβανομένης της διάρκειας και του κόστους

(β) διαδικασία εξέτασης που εξακολουθεί να μην είναι υπό τον πλήρη έλεγχο πολιτικών αρχών, δηλαδή εξακολουθεί να υπάγεται στο ΥΠΕΘΑ και να υπάρχει στρατιωτική συμμετοχή στην επιτροπή, σε συνδυασμό και με τις διακρίσεις μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών αντιρρησιών συνείδησης,

(γ) Όχι απλώς συνεχίζουν να τιμωρούνται ποινικά και διοικητικά κάποιοι αντιρρησίες συνείδησης, αλλά εξακολουθούν οι επανειλημμένες τιμωρίες αντιρρησιών συνείδησης κατά παραβίαση της αρχής του ne bis in idem.

Ολα τα παραπάνω τονίστηκαν από τους εκπρόσωπους του Συνδέσμου που έδωσαν το παρόν στη σχετική συζήτηση που έγινε στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής πριν από τις Γιορτές. Εκεί, κατά τη δευτερολογία τους, οι εκπρόσωποι έβαλαν στη συζήτηση και την υπόθεση της ειρήνης, τόσο αγνοημένη σήμερα. 

Κατά την οπτική τους, μέσα από το σεβασμό του δικαιώματος αντίρρησης συνείδησης σε κάθε χώρα και την ενδυνάμωση του κινήματος ανθρώπων που αρνούνται να κρατήσουν όπλο και να υπηρετήσουν τον στρατό, η ειρήνη κερδίζει έδαφος στις συνειδήσεις και στην καθημερινότητα των ανθρώπων. Σε εποχές όπως αυτές που διανύουμε αυτά τα λόγια έχει ξεχωριστή βαρύτητα.

Τέθηκε, τέλος, και το σημαντικότατο ζήτημα της ταξικής διάστασης οποία διαπερνά τη σημερινή εναλλακτική θητεία και την Επιτροπή Ελέγχου Συνείδησης, η οποία εξακολουθεί, οπως τονίστηκε σχετικά,” να εξευτελίζει όποιο άτομο δηλώνει ενώπιόν της το αδιαμφισβήτητο ανθρώπινο δικαίωμά του να μην υπηρετήσει στο στρατό”.

Παρακάτω ακολουθούν αναλυτικές παρατηρήσεις του Συνδέσμου σε άρθρα του νόμου τα οποίοι οι ίδιοι θεωρούν προβληματικά:

Μέρος Θ’ – Άρθρο 220

Η πολιτεία συνεχίζει την πρακτική της εξοντωτικής τιμωρίας των ανυπότακτων. Πέραν των ποινικών διώξεων, των εξοντωτικών προστίμων, των απαγορεύσεων εξόδου από τη χώρα, το άρθρο 220 διατηρεί τη στέρηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων του εκλέγειν, του εκλέγεσθαι και της άσκησης επαγγέλματος και τώρα μέσω της εφεδρείας την επεκτείνει μάλιστα μέχρι τα 60 έτη (!).

Σύμφωνα με την νομολογία της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η στέρηση του δικαιώματος του εκλέγειν σε αντιρρησίες συνείδησης που τιμωρήθηκαν λόγω της άρνησής τους να στρατευθούν για λόγους συνείδησης, [και ενώ δεν τους παρασχέθηκε δυνατότητα για μια εναλλακτική υπηρεσία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα] συνιστά παραβίαση του άρθρου 25 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα.

Μέρος Θ’ – Άρθρα 225–229

Η εναλλακτική υπηρεσία παραμένει τιμωρητική και συνιστά διάκριση, όπως έχουν αναδείξει πολλαπλώς διεθνή όργανα, και η διαδικασία αναγνώρισης εξακολουθεί να μην πληροί τα κριτήρια ανεξαρτησίας και αμεροληψίας καθόσον υπάγεται σε στρατιωτική αρχή.

Προτείνουμε:

Κατάργηση της διαδικασίας εξέτασης των αιτήσεων από την ειδική επιτροπή του άρθρου 228 και αυτόματη υπαγωγή στις διατάξεις περί εναλλακτικής υπηρεσίας όλων όσων το αιτηθούν και όλων όσων απορρίφθηκαν μέχρι σήμερα, εφόσον εκκρεμούν οι υποθέσεις τους, όπως έχει ψηφιστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο17 και στηριχθεί από την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.18

Κατάργηση των «αμάχητων τεκμηρίων» της παραγράφου 3 του άρθρου 225, όπως έχει ζητήσει ο Συνήγορος του Πολίτη19 και η Διεθνής Αμνηστία.20

Επί του άρθρου 226, εναλλακτική υπηρεσία ισόχρονη με την στρατιωτική θητεία, κατ’ εφαρμογήν του ψηφίσματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.21

Κατάργηση του γεωγραφικού περιορισμού υπηρεσίας “εκτός της περιφέρειας κατοικίας” του άρθρου 227, όπως έχουν ζητήσει, μεταξύ άλλων, ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για την ελευθερία θρησκείας ή πεποίθησης,22 η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου23 και η Διεθνής Αμνηστία.24

Κατάργηση της δυνατότητας έκπτωσης από το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης του άρθρου 229, όπως ζητά και ο Συνήγορος του Πολίτη25 προτείνοντας αντικατάστασή της από σύστημα αυτοτελών κυρώσεων.

Επί του άρθρου 229, άρση των διακρίσεων που υφίστανται οι αντιρρησίες συνείδησης σε οικονομικό επίπεδο, όπως ζητά η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ,26 και πραγματική κάλυψη των οικονομικών αναγκών των αντιρρησιών συνείδησης, όπως ζητά και η Διεθνής Αμνηστία.27 Δυνατότητα επιλογής δωρεάν σίτισης, στέγασης και μετακινήσεων ή αποζημίωσης ίσης με το βασικό μισθό ανειδίκευτου εργάτη, όπως ζητά και η Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.28

Υπαγωγή του θεσμού της εναλλακτικής υπηρεσίας σε μη στρατιωτική εποπτεύουσα αρχή, όπως καθορίζεται λεπτομερώς στην ειδική έκθεση του Συνηγόρου του Πολίτη.

Πηγή: www.news247.gr